19 listopada 2010

Uciec przed cieniem, Ewa Kopsik

Uciec przed cieniem, Ewa Kopsik
Wyd. Novae Res, Gdynia 2010

„Znakomity debiut, pani Ewo” – chciałoby się rzec po lekturze powieści Uciec przed cieniem, Ewy Kopsik – absolwentki Uniwersytetu Wrocławskiego, aktualnej mieszkanki Wiednia. Miłośnicy doszukiwania się cech wspólnych autora i wykreowanych przez niego bohaterów, na pewno ucieszą się, gdy zestawią ze sobą biogram autorki i narratorki Uciec przed cieniem – więcej je bowiem łączy, aniżeli dzieli. Przynajmniej w kwestii pochodzenia, wykształcenia, miejsca zamieszkania czy wieku.

Narratorką i główną bohaterką powieści jest młoda kobieta, całkowicie poddana swemu mężczyźnie, panicznie bojąca się samotności i – wiążącej się z nią – wolności. Pochodząca z maleńkiej wsi dziewczyna trafia na studia do wielkiego miasta, gdzie poznaje śpiewaka operowego – Tadeusza. Jako osoba całkowicie nieprzystosowana do życia, pełna kompleksów i uniżająca się – bohaterka w środowisku artystów uznawana jest za przygłupią dziwaczkę. Nie potrafiąca odnaleźć wspólnego języka ani z rodziną, ani znajomymi męża, całkowicie zamyka się w sobie i oddaje jednemu tylko zajęciu – siedzeniu w fotelu i wspominaniu lat dziecięcych. To właśnie dzięki tym urywanym obrazom, ukazującym się w głowie kobiety, odkrywamy prawdę, pozwalającą zrozumieć motywy jej postępowania...

Sfrustrowany biernością małżonki Tadeusz – niejako za jej przyzwoleniem - oddaje się licznym romansom. Po wspólnej przeprowadzce do Wiednia ostatecznie poddaje się i pozostawia żonę samą w zagraconym, odpychającym mieszkaniu. Obcy kraj i brak wiary w siebie powodują zagubienie i stagnację bohaterki. Najpierw zamyka się w czterech ścianach, potem pakuje w kolejny destrukcyjny związek, aby ostatecznie związać się ze swym wyimaginowanym mężczyzną i wrócić w rodzinne strony.

Raz po raz w głowie bohaterki kiełkują wspomnienia tragicznych wydarzeń z dzieciństwa. I choć chciałoby się nią wstrząsnąć i wykrzyczeć w twarz, by przestała uzależniać swe życie od innych, kiedy prawda wypływa na wierzch - wszystkie nerwy znikają. Bohaterka już nie irytuje, a zarzucanie jej żałości i głupoty przestaje mieć sens. Chciałoby się ją przytulić, okazać zrozumienie i dać wsparcie, którego tak bardzo przez całe życie potrzebowała. Zaskakujące zakończenie przynosi jednak oczyszczenie i daje nadzieję, że dalsze losy kobiety odmienią się, że znajdzie w życiu sens, że przestanie uciekać przed Cieniem...

Powieść Ewy Kopsik porusza tematykę ciężką i bolesną, ale czyta się ją lekko. Główna bohaterka, będąca zarazem podmiotem mówiącym, raz po raz raczy czytelnika swym poczuciem humoru. Nieco wisielczym, ale i tak zabawnym. Do tego – choć inni nie mają szans się o tym przekonać – jest osobą naprawdę inteligentną i oczytaną. Jej opowieść pełna jest odniesień filozoficznych i literackich, alegorii i aluzji. Co więcej – gdyby nie to, że i ja odebrałam wykształcenie filologiczne – pewnie większości z tych nawiązań nie byłabym w stanie pojąć.

Choć to losy głównej bohaterki stają się tematem powieści, nie brak w niej również innych problemów – tego, jak wyglądało życie w państwie komunistycznym, jak traktowano Polaków na emigracji i jak lekceważono ludzi z wykształceniem innym, niż techniczne. Obrazy te – jako niezwykle sugestywne – pokazują jak znakomitym obserwatorem jest Ewa Kopsik i jak trafnie potrafi ona przedstawić rzeczywistość, za pomocą słów.

Uciec przed cieniem jest powieścią wartą uwagi i fascynującą. Autorka sięga w głąb duszy czytelnika, wydobywając jego lęki i pragnienia. Wydobywając to, co skrywa i o czym chciałby zapomnieć. Tytułowy cień prześladuje bowiem nie tylko bohaterkę, ale i każdego z nas. Ważne, aby nie popadać w marazm, nie poddawać się i stawić mu czoła. Jak? Szukając oczyszczenia, walcząc ze słabościami, nie oglądając się za siebie i wierząc w swoją wartość.

Zachęcam do lektury debiutanckiej powieści Ewy Kopsik – trochę ku przestrodze, trochę ku nadziei.

Moja ocena: 8/10

PS. Książkę otrzymałam od serwisu nakanapie.pl.


______

A teraz znakomita wiadomość dla mieszkańców Łodzi (i okolic) oraz tych, którzy nie boją się eskapady w tamte okolice:


Informacja pochodzi ze strony nowy.pl.

Do wzięcia udziału w spotkaniu szczerze zachęcam - przy okazji Dni Książki w moim mieście miałam okazję poznać autora oraz fragmenty jego najnowszej powieści i wiem, że naprawdę warto.

Dla zainteresowanych fejsbukowa strona wydarzenia.

14 komentarzy:

  1. Już gdzieś czytałam recenzje tej książki, a teraz ty jeszcze bardziej mnie do niej zachęcasz ;)

    OdpowiedzUsuń
  2. Ale mnie zaintrygowałaś tą recenzją!!! Trzeba sią obkupić w książkę i tyle!:P

    OdpowiedzUsuń
  3. Mam nadzieję, że będę mieć kiedyś możliwość przeczytać tę książkę, bo wydaje się być ciekawa :)

    OdpowiedzUsuń
  4. książkę mam w planach :) cieszy mnie tak dobra Twoja jej recenzja :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Może być interesująca :D może z czasem zajrzę ;)

    OdpowiedzUsuń
  6. kolejna dopisana do świątecznej listy ;)

    OdpowiedzUsuń
  7. Ostatnio znajdujesz wiele ciekawych POLSKICH pozycji. Może moje nielubienie polskiej literatury, która kojarzy mi się z grocholopodobnymi wypocinami ... zmieni się w mniejsze nielubienie ;)

    OdpowiedzUsuń
  8. Hmm. Książka ta wydaje się być ciekawą lekturą, dlatego jeżeli ją spotkam w bibliotece (bo kupować raczej nie zamierzam), skuszę się na wypożyczenie, ponieważ Twoja recenzja naprawdę zachęca. :)

    OdpowiedzUsuń
  9. wydawnictwo Novae Res ma bardzo dobre książki. Zapowiada się ciekawie, no i ta mroczna okładka :)

    OdpowiedzUsuń
  10. Całkiem niedawno natknęłam się na tą książkę, ale szybko o niej zapomniałam. Niestety. Teraz mi przypomniałaś. Dzięki :)

    OdpowiedzUsuń
  11. Szczerze powiedziawszy, z ogromnym dystansem podchodzę do powieści polskich debiutantów, bo z reguły zakładam, że one po prostu nie mogą być dobre. Ale po książkę Ewy Kopsik chyba jednak sięgnę, zainteresowałaś mnie swoją recenzją.

    OdpowiedzUsuń
  12. Recenzja świetna ;) ale książki nie przeczytam. Zdecydowanie nie moja tematyka.

    OdpowiedzUsuń
  13. Książka nie dla mnie, ale okładka świetna:)

    OdpowiedzUsuń
  14. Podobnie jak większość - poszukam tej książki.

    OdpowiedzUsuń